SHOPPING BAG

Het is niet alles goud wat er blinkt…

27/11/2016

In plaats van goud  werden en worden er voor vintage sieraden en “costume jewellery” onedele metalen gebruikt als basis.  Het basismetaal werd  verguld, gewassen, of via elektrolyse met een laagje goud bedekt, meestal met een gehalte van niet meer dan 10 karaat. Wanneer zilver met goud wordt bedekt wordt het ook wel Vermeil genoemd.

Als vervanging van goud werd er al in de 18de eeuw het zogenaamde Pinchbeck uitgevonden, door jawel,  Christopher Pinchbeck . Hij ontdekte rond 1720 een legering (mengsel) van koper en zink met een goudachtige kleur. Van dat materiaal werden zakhorloges, maar ook goedkopere sieraden gemaakt. Door de industrialisatie in de 19de eeuw werd er via mechanische processen en via het zogenaamde galvaniseren een metaal gebruikt voor het maken van sieraden dat tot op de dag van vandaag “gold-filled”wordt genoemd. Het heeft echter niets met “gevuld goud” te maken.  Ook bij “gold-filled” sieraden gaat het om een goudkleurige laagje dat  zich alleen aan de buitenkant van het sieraad bevindt.  Het sieraad mag in de USA “gold-filled” (G.F.) heten als het laagje goud tenminste bestaat uit  5% van het totale gewicht van het sieraad. In de Victoriaanse tijd waren “gold-filled” sieraden in Engeland bijzonder populair omdat ze heel betaalbaar waren.

“Gold tone” of “goudkleurig” is een term die gebruikt werd en wordt voor sieraden die helemaal geen goud bevatten, maar wel een goudkleur bezitten…dat was  erg in de mode  rond 1960; het werd en wordt nog steeds veel gebruikt voor “costume jewellery”.

Kleine broches

31/10/2016

Rond 1880-1910 waren de broches in het algemeen vrij klein vergeleken met de jaren daarvoor. Die kleinere broches werden in grote getale rond de halslijn of het decolleté gedragen, of op de kanten of tule shawl gespeld die het decolleté juist wat moest bedekken. Het hinderde niet als die broches nogal verschilden van stijl, materiaal, kleur of waarde: het ging om de hoeveelheid: hoe meer, hoe beter!

Ook het onderwerp kon erg verschillen. Er was niet alleen een grote voorliefde voor vlindertjes, vliegjes, torretjes en andere insecten, maar ook bloemetjes, strikjes, sterretjes, maantjes, zonnen en initialen waren populair.

Portretsieraden

09/10/2016

Eén van de spannendste soort juwelen zijn wel de portretsieraden. Wie stelt het voor, waarom is het gemaakt, en wat heeft zo’n sieraad niet allemaal meegemaakt?

Er zijn veel miniatuur portretten in sieraden verwerkt. Die portretjes zijn direct te zien, of verborgen in medaillons. Dat heeft natuurlijk ook te maken met het feit of de geportretteerde wel of niet “geheim” moest worden gehouden! Het meest opmerkelijke daarin is het sieraad wat alleen een geschilderd oog laat zien, vaak verwerkt in een broche. Dat sieraad was heel populair in het begin van de 19de eeuw en werd door een verliefde man aan zijn beoogde bruid geschonken. Omgekeerd was dat ook het geval: een dergelijk sieraad werd ook wel meegegeven aan zeelieden, zodat hun geliefde een oogje in het zeil kon houden….

Voordat de fotografie werd uitgevonden moest er een portretje worden geschilderd, uitgesneden of bijvoorbeeld in emaille worden uitgewerkt. Het was bedoeld als aandenken of blijk van liefde. Niet alleen van gestorvenen, maar natuurlijk ook van verloofde, echtgenoot, vader en moeder, of kinderen. Zoals we vandaag fotootjes meenemen in de portemonnee, werd er vroeger een portretje meegedragen aan de hals, als armband, als broche of als ring. Het werd in veel gevallen met de hand geschilderd op ivoor, porselein, papier, been of parelmoer. En het werd uitgesneden in schelp (de camee), een meerlagen steen (bijvoorbeeld sardonyx), hout of in git. Afhankelijk van de draagkracht werd er een rijkversierde montuur omheen gezet of een eenvoudig metalen of houten lijstje.

Wat me nog het meest fascineert is de vraag of de afgebeelde persoon werkelijk bestaan heeft. Vorsten schonken zulke portretjes van henzelf aan familieleden of aan mensen die ze wilden belonen. Vaak moesten de ontvangers dan nog wel zelf die portretjes tot een sieraad laten maken! Dat gebeurde ook met souvenirs: in Italië kon je je portretje als camee laten snijden, en thuis liet je dat dan door een juwelier in een mooi montuur zetten.  Miniatuurportretjes werden dus ook wel als aandenken uitgedeeld of  in opdracht gemaakt. Maar hoe weet je nou wie het voorstelt? Van vorsten, edelen en bijvoorbeeld beroemde dichters of filosofen is dat dus nog wel na te gaan, maar van alledaagse mensen?  Er zijn natuurlijk genoeg mythologische figuren geportretteerd, of wel héél bijzonder mooie dames. Bovendien werden dergelijke portretjes ook wel meegenomen als souvenir, te herkennen aan bijvoorbeeld de klederdracht. Het helpt natuurlijk als een miniatuurportretje is ondertekend door de maker, of als er op de achterkant van het portretje of de montuur een datum is aangebracht. Maar het blijft gissen: is het een aandenken, of is het alleen een mooi plaatje?

Bloedkoraal

27/08/2016

Aan bloedkoraal werd eeuwen lang magische eigenschappen toebedeeld. De Romeinen dachten dat bloedkoraal het kwaad kon keren en dat het een geneeskrachtige werking had. Ook kinderen moest het bescherming bieden tegen kwade invloeden. Nu nog is op internet te vinden dat bloedkoraal helpt bij bloedarmoede, hoge bloeddruk, ijzertekort, steenpuisten en bij het krijgen van tanden bij babies en kinderen. De steen werkt bloedstelpend, bevordert borstvoeding en heeft een positieve invloed op de benen”. Koralen komen in diverse soorten en kleuren voor, maar het meest bekend en gewild is het bloedkoraal, dat in de zee groeit.

De kleur kan per vindplaats erg variëren en is niet altijd egaal. Kenners verdelen de kleur in tien kleurgroepen: het begint bij wit en eindigt bij rood. Tussenliggende nuances zijn bijvoorbeeld vleeskleur, roze, rood en bruinrood. Er kunnen ook witte of lichte strepen of vlekken in het koraal voorkomen.

Bloedkoraal  werd heel vaak in streeksieraden gebruikt en al sinds de 16de eeuw in Nederland gedragen. Vooral in de 18de eeuw komt het veel in boedelbeschrijvingen voor. Niet alleen op het platteland, maar ook in de stad. In de 19de eeuw, rond 1860-70, werd het chiquer om granaat te dragen en raakte bloedkoraal in sommige delen van Nederland als onderdeel van een streeksieraad uit de mode. Bloedkoraal werd vooral gebruikt als kraal, maar ook cabochon (gladgepolijst, bol)  gezet in ringen, of als camee uitgesneden.

Omdat er een grote vraag naar bloedkoraal was, is er veel nagemaakt. Niet om te bedriegen, maar om het betaalbaar te houden. Daarom werden imitatie bloedkoralen kralen ook wel “sociale kralen”genoemd. Imitatie bloedkoraal werd vaak bij werkkleding gedragen, omdat men zuinig was op het echte bloedkoraal dat immers  kostbaar was. Glasimitaties kwamen net als “vals” granaat uit Bohemen.  Imitaties zijn onder meer gemaakt van kunststof, glas, palm- of steennoot, kunsthoorn, celluloid, been en witte koraal.  Imitaties hebben vaak een felle kleur, de gaten in de kralen zijn soms erg groot, alle kralen zijn precies even groot, het gewicht is veel minder en bij sommige kunsthoorn kralen zie je na een tijdje craquelé ontstaan.

In het boek “Van de goudsmid” van P.J. Minderhoud staan allerlei wetenswaardigheden over de historie en de ontwikkeling van Zeeuwse en andere streeksieraden. Er is ook veel informatie in te vinden over bloedkoraal.  Bovenstaande kennis over bloedkoraal heb ik onder meer uit dat boek.  Echt de moeite waard om eens in te kijken.

Rozen en andere bloemen

18/07/2016

Op Bonbijou worden de komende tijd vooral sieraden met rozen en/of andere bloemen aangeboden. De roos is in de eerste plaats voor ons het symbool van de liefde. Maar het kan ook om vriendschap gaan. De betekenis hangt nauw samen met de kleur:

  • Rode roos – liefde
  • Roze roos – waardering, blijdschap, vriendschap en eerste liefde. Ook: ‘ik ben nog voorzichtig’
  • Witte roos – zuiverheid, onschuld
  • Oranje roos – passionele liefde
  • Witte en rode roos samen – eenheid, verbondenheid
  • Witte rozen in de knop – ‘Je bent te jong voor de liefde’

Sieraden met  duidelijk herkenbare bloemen, maar ook fruit, waren populair tijdens een groot deel van de 19de eeuw. Dat kwam door de grote belangstelling voor plantkunde en de invloed van romantische dichters. Er werden ook bloembroches gemaakt met diamanten, waarbij de bloemen op een verend steeltje werden gezet. Als de drager bewoog, bewoog de bloem mee: bij kaarslicht werd daardoor de schittering nog groter.  Er waren zelfs broches  waarvan de bloemtakken los konden worden gemaakt en op die manier gebruikt konden worden als aparte sieraden voor in het haar.

In diezelfde tijd werden bepaalde bloemen gebruikt om liefde en vriendschap uit te drukken. De kleuren in de natuur werden geëvenaard door gekleurde edelstenen, en zo ontstond er een ‘taal der bloemen’. Niet alleen had de bloem zelf een betekenis, ook de kleur van de gebruikte edelstenen waren vol betekenis.

Die bloemensymboliek ging op een gegeven moment zo ver dat iedere bloem en ieder kruid een betekenis had.  Die bloembetekenissen werden gebruikt in de “Floriography”  zoals de Engelsen het noemden. Die bloemenboodschappen werden vooral gebruikt om er wat intiemere gevoelens mee door te geven. En als je gevoelens voor de ander zich niet in één woord lieten vangen, kon je zelfs een “briefje”sturen door een boeket samen te stellen – in Engeland “tussie-mussies” genaamd. Naar het schijnt was de floriografie een uitstekend hulpmiddel in tijden dat openlijk flirten niet toegestaan of in ieder geval in hogere kringen niet beleefd was: de grote bloeitijd ervan ligt dan ook in de victoriaanse negentiende eeuw.

bronnen: www.onzetaal.nl en de site van het Victoria en Albert museum

Sieraden als souvenir

30/03/2016

Er zijn in de loop der eeuwen ook sieraden gemaakt om herinneringen (souvenirs) levend te houden. Herinneringen kunnen op allerlei manieren meegenomen worden. Het gaat niet alleen om herinneringen  aan een bepaalde plaats of plaatsen waar men als toerist is geweest (die wij nu souvenirs noemen), maar ook om  herinneringen aan dierbaren.

In Engeland was het niet ongebruikelijk om het haar van een overledene in een broche te verwerken met daaromheen een rand van pareltjes bij wijze van tranen. Achterop staat dan vaak een inscriptie met levensdata. Na de begrafenis kregen de bezoekers dan zo’n broche als herinnering mee. Turkoois werd vaak gebruikt omdat het aan het blauw van vergeet-me-nietjes herinnert. De kleur wit werd gebruikt voor jong overledenen.

Omdat er nog geen fotografie bestond, liet men ook wel stukjes haar van een kind, geliefde of vriendin op een kunstige manier in een broche verwerken, of  een portretje in een medaillon, armband of broche zetten. Dat kon dus ook om nog levende personen gaan. Een herinneringssieraad hoeft dus niet altijd een rouwsieraad te zijn….

Vrolijk Pasen!

12/03/2016

Voor Pasen heeft Bonbijou een aantal grappige broches gevonden, waarbij de paashaas het onderwerp is. Als je er over nadenkt is het een wonderlijke combinatie: Pasen, hazen en eieren. Pasen is immers een christelijk feest, waarbij gevierd of herdacht wordt dat Christus voor de zondige mens  is gestorven en door op te staan uit zijn graf de zonden en de dood overwon.

Waarschijnlijk houdt de paashaas verband met een hele oude germaanse mythe, waarbij de godin Ostara  een klein meisje hielp dat een gewond vogeltje had gevonden. Het meisje bad tot Ostara om hulp. De godin zag dat het vogeltje er heel slecht aan toe was en veranderde het in een haas. Aan het meisje vertelde ze dat de haas voortaan één keer per jaar in het voorjaar terug zou komen om gekleurde eieren te leggen. Er zijn verschillende versies van dit verhaal bekend. De combinatie van Pasen met eieren kan dus niet alleen te maken hebben met het voorjaar: het ei wordt traditioneel beschouwd als symbool voor wedergeboorte, vandaar de combinatie met het christelijke Pasen. Vrolijk zijn de gekleurde eieren in ieder geval wel, net als de paashaas broches!

“Vintage”of “Costume”?

14/11/2015

Wat is het verschil tussen “vintage” en “costume”?  Beide termen worden voor sieraden door elkaar gebruikt.

Rond 1930 kwamen goedkopere sieraden in de mode, met de bedoeling het uiterlijk  wat op te fleuren. De engelse term “Costume Jewellery” betekent dat een sieraad is gemaakt met de bedoeling een “kostuum” of outfit te vervolmaken of op te fleuren. Het waren vaak sieraden die erg aan de mode onderhevig waren en dus betrekkelijk korte tijd draagbaar.

Daarom is “Costume Jewellery” vaak gemaakt van minder kostbaar materiaal, als glas (“rhinestones”), nikkel, koper, brons, zilver, tin, plastic  en synthetische stenen. Eigenlijk bestond “Costume Jewellery” al veel langer, alleen werd het niet zo genoemd.  In de 18de eeuw maakte men al goedkopere  juwelen van gekleurd glas. Daar zijn werkelijk adembenemende  sieraden van gemaakt. Maar het werd dus eigenlijk pas echt populair vanaf het eerste kwart  van de twintigste eeuw. Ik krijg de indruk dat Costume Jewellery vooral met glitter en glans te maken heeft; het moest vooral opvallen om een saai pakje wat te verlevendigen.

“Vintage”, ook een engelse term, betekent  eigenlijk niet meer dan tweedehands. Het woord wordt niet alleen gebruikt voor sieraden, maar ook voor kleding en schoenen. Vintage artikelen zijn gemaakt in vroegere tijden en vertegenwoordigen een bepaalde stijl of mode. Op deze webshop wordt vintage vooral gebruikt voor sieraden die gemaakt zijn tussen 1930 en 1980. Daar kan  dus ook “Costume Jewellery” tussen zitten: dat zijn dan sieraden die gemaakt zijn van goedkoper materiaal en in die periode door nu beroemde namen zijn ontworpen en/of gemaakt. Zoals Trifari, Boucher of Coco Chanel.

Vintage sieraden

08/08/2015

Vergeet niet dat de meeste vintage sieraden met liefde gedragen zijn; ze zijn gebruikt en gekoesterd en ze zijn dus niet nieuw! Vanwege de bijzondere stijl van vintage sieraden hangt er vaak een aparte sfeer omheen: daarmee voeg je iets bijzonders toe aan je outfit.

Ik probeer altijd zoveel mogelijk duidelijke informatie te geven over de staat van het sieraad in woord en beeld. Kijk dus goed naar de foto’s en als er vragen zijn over de staat van een sieraad geef ik natuurlijk graag antwoord.

Costume jewelry

28/07/2015

Er is in plaats van de pagina brocante een pagina met costume jewelry op Bonbijou geopend! Voor brocante wordt een aparte shop  in het leven geroepen. Zo gauw die on line staat, zal er ook een link op Bonbijou te vinden zijn. Op de pagina costume jewelry vindt u gesigneerde sieraden van bekende, voornamelijk Amerikaanse producenten als Trifari, Coro, en Lisner. Natuurlijke komen er ook steeds weer antieke sieraden bij op Bonbijou!

Volgende pagina »