SHOPPING BAG

Wat zijn cameeën eigenlijk?

18/02/2017

De laatste tijd zijn er een aantal cameeën op de webshop gezet. Camee is de naam voor het voorwerp dat bestaat uit natuurlijke materialen (zoals schelp, agaat of sardonyx) waaruit  een  voorstelling wordt gesneden of gegraveerd. Meestal is de vorm rond of ovaal, maar ook vierkante of druppelvormige cameeën komen voor. Door een kleurlaag gedeeltelijk weg te snijden ontstaat er een afbeelding in reliëf. Bij schelp is de achtergrond  meestal roodbruin en de voorstelling blijft dan wit of crème.

Er zijn allerlei voorstellingen in camee-vorm gemaakt. Cameeën uit de 19de eeuw laten vaak mythologische scènes zien, of portretten van goden en godinnen als Bacchus, Psyche, Diane of Flora. Ook werden er hele voorstellingen uitgesneden, of goed gelijkende portretten gemaakt. In die tijd waren de Italiaanse cameeën heel populair. Reizigers namen deze als souvenir  mee terug naar huis. Daar werden ze door de juwelier in goud of zilver gezet en zo onderdeel van een halssieraad, ring of broche.

Het bekendste zijn wel de vrouwenkopjes. In de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw zie je ze veel met een wipneusje. Dames- en/of mythologische figuren (zoals godinnen) op oudere cameeën zijn te herkennen aan een grieks profiel, en hebben vaak helemaal geen neusbrug. Veel voorkomende taferelen zijn landschapjes met huizen en een brug, een beekje of een pomp met een vrouwenfiguurtje, gehuld in bolstaande rokken. Deze zijn in de jaren 1860-1870 gemaakt en verwijzen naar het bijbelse verhaal van Rebecca bij de bron. Ik ben er dol op!

Valentijnsdag

31/01/2017

Er bestaan allerlei legenden over de oorsprong van Valentijnsdag. Volgens één van die legenden was er  een Romeins Lupercalia-feest op 15 februari, waarbij de namen van ongehuwde jonge vrouwen in een grote kom werden gegooid. Ongehuwde mannen mochten dan om de beurt een naam trekken. Tijdens het feest waren de twee jonge mensen die aan elkaar gekoppeld werden elkaars partner.

Toen in Europa het Christendom opkwam, werd dit heidense feest door de kerk verboden. In 496 veranderde paus Gelasius het Lupercalia-feest van 15 februari in St.-Valentijnsdag van 14 februari, en werd het gewoonte om elkaar de liefde te bewijzen door het sturen van bloemen, een (anonieme) groet of een cadeautje.

Engelse emigranten hebben Valentijnsdag geïntroduceerd in Amerika, waar deze traditie opgepikt werd door de commercie. Later is het vanuit de VS ook in veel Europese landen populair geworden

Kenmerkend voor de “belle époque” (1890-1910)

18/01/2017

Deze stijlperiode wordt Art Nouveau (in Frankrijk), Jugendstil (in Duitsland), of  Sezessionstil (in Oostenrijk) genoemd. Het was de eerste internationale stijl in de twintigste eeuw. Ze wordt gekenmerkt door vloeiende “zweepslagachtige” lijnen die niet alleen in sieraden, maar ook in architectuur, grafische en decoratieve kunst uit die periode terug te vinden is. Art Nouveau of Jugendstil sieraden laten in vergelijking met de 19de eeuw een hele nieuwe vormentaal zien.

De vormentaal in de 19de eeuw ging vooral uit van vroegere stijlen zoals de gotiek uit de middeleeuwen, de egyptische kunst van de farao’s en de drukke, heftige vormen uit de Barok. De 19de eeuws kunstenaars keken dus vooral terug in de tijd (historisme). Nu keek men veel meer naar de natuur; daarnaast was de  Japanse kunst een bron van inspiratie. De opzet was vaak organisch van vorm, ook in de ontwerpen voor sieraden. Er werden meerdere kleine stenen in één ontwerp gebruikt, in tegenstelling tot de grote, zware stenen die in de 19de eeuw vaak als opvallend centraal aandachtspunt in een  sieraad werden gezet.

Kenmerkend voor sieraden uit de periode 1890-1910 zijn bijvoorbeeld de barokke of zoetwaterparels die werden gebruikt vanwege hun onregelmatige vorm. Verder waren  opalen populair vanwege hun melkachtige glans, net als maansteen. Er werden  combinaties gemaakt van verschillende kleuren metaal en glanzend emaillewerk. Populaire onderwerpen waren wijnranken, water lelies, irissen, anemonen, zwanen, zwaluwen , pauwen en libelles, slangen, vleermuizen en insecten zoals wespen en draken en natuurlijk de alom bekende “femme fatale” met verleidelijke haarlokken. Deze onderwerpen leenden zich uitstekend voor een vloeiend, gebogen en sierlijk onregelmatig lijnenspel.

Een gezond en gelukkig 2017!

31/12/2016

Bonbijou wenst al haar klanten en bezoekers aan de webshop een gezond en gelukkig 2017!

Mijn wens voor ‘t nieuwe jaar
veel lieve, kleine zaken
negeer ze niet, vergaar ze maar
opdat ze saam “‘t grootste” maken

Kerst sieraden

17/12/2016

Kerstmis is een feest dat gevierd wordt met glitter en glamour, dus bij uitstek geschikt voor het showen van kostbare diamanten en prachtige flonkerende edelstenen. Bij Bonbijou kunt u naast antieke diamanten sieraden erg leuke, grappige kerstsieraden vinden die niet zo kostbaar zijn. Zoals broches in de vorm van een kerstboom of een dennentak met kerstbal, engeltjes of kerstmannen in de vorm van oorbellen…

Glitters, goud en zilver en alle het andere wat glimt en blinkt kunt u ook op de pagina “vintage feest” vinden. Veel plezier!

Het is niet alles goud wat er blinkt…

27/11/2016

In plaats van goud  werden en worden er voor vintage sieraden en “costume jewellery” onedele metalen gebruikt als basis.  Het basismetaal werd  verguld, gewassen, of via elektrolyse met een laagje goud bedekt, meestal met een gehalte van niet meer dan 10 karaat. Wanneer zilver met goud wordt bedekt wordt het ook wel Vermeil genoemd.

Als vervanging van goud werd er al in de 18de eeuw het zogenaamde Pinchbeck uitgevonden, door jawel,  Christopher Pinchbeck . Hij ontdekte rond 1720 een legering (mengsel) van koper en zink met een goudachtige kleur. Van dat materiaal werden zakhorloges, maar ook goedkopere sieraden gemaakt. Door de industrialisatie in de 19de eeuw werd er via mechanische processen en via het zogenaamde galvaniseren een metaal gebruikt voor het maken van sieraden dat tot op de dag van vandaag “gold-filled”wordt genoemd. Het heeft echter niets met “gevuld goud” te maken.  Ook bij “gold-filled” sieraden gaat het om een goudkleurige laagje dat  zich alleen aan de buitenkant van het sieraad bevindt.  Het sieraad mag in de USA “gold-filled” (G.F.) heten als het laagje goud tenminste bestaat uit  5% van het totale gewicht van het sieraad. In de Victoriaanse tijd waren “gold-filled” sieraden in Engeland bijzonder populair omdat ze heel betaalbaar waren.

“Gold tone” of “goudkleurig” is een term die gebruikt werd en wordt voor sieraden die helemaal geen goud bevatten, maar wel een goudkleur bezitten…dat was  erg in de mode  rond 1960; het werd en wordt nog steeds veel gebruikt voor “costume jewellery”.

Kleine broches

31/10/2016

Rond 1880-1910 waren de broches in het algemeen vrij klein vergeleken met de jaren daarvoor. Die kleinere broches werden in grote getale rond de halslijn of het decolleté gedragen, of op de kanten of tule shawl gespeld die het decolleté juist wat moest bedekken. Het hinderde niet als die broches nogal verschilden van stijl, materiaal, kleur of waarde: het ging om de hoeveelheid: hoe meer, hoe beter!

Ook het onderwerp kon erg verschillen. Er was niet alleen een grote voorliefde voor vlindertjes, vliegjes, torretjes en andere insecten, maar ook bloemetjes, strikjes, sterretjes, maantjes, zonnen en initialen waren populair.

Portretsieraden

09/10/2016

Eén van de spannendste soort juwelen zijn wel de portretsieraden. Wie stelt het voor, waarom is het gemaakt, en wat heeft zo’n sieraad niet allemaal meegemaakt?

Er zijn veel miniatuur portretten in sieraden verwerkt. Die portretjes zijn direct te zien, of verborgen in medaillons. Dat heeft natuurlijk ook te maken met het feit of de geportretteerde wel of niet “geheim” moest worden gehouden! Het meest opmerkelijke daarin is het sieraad wat alleen een geschilderd oog laat zien, vaak verwerkt in een broche. Dat sieraad was heel populair in het begin van de 19de eeuw en werd door een verliefde man aan zijn beoogde bruid geschonken. Omgekeerd was dat ook het geval: een dergelijk sieraad werd ook wel meegegeven aan zeelieden, zodat hun geliefde een oogje in het zeil kon houden….

Voordat de fotografie werd uitgevonden moest er een portretje worden geschilderd, uitgesneden of bijvoorbeeld in emaille worden uitgewerkt. Het was bedoeld als aandenken of blijk van liefde. Niet alleen van gestorvenen, maar natuurlijk ook van verloofde, echtgenoot, vader en moeder, of kinderen. Zoals we vandaag fotootjes meenemen in de portemonnee, werd er vroeger een portretje meegedragen aan de hals, als armband, als broche of als ring. Het werd in veel gevallen met de hand geschilderd op ivoor, porselein, papier, been of parelmoer. En het werd uitgesneden in schelp (de camee), een meerlagen steen (bijvoorbeeld sardonyx), hout of in git. Afhankelijk van de draagkracht werd er een rijkversierde montuur omheen gezet of een eenvoudig metalen of houten lijstje.

Wat me nog het meest fascineert is de vraag of de afgebeelde persoon werkelijk bestaan heeft. Vorsten schonken zulke portretjes van henzelf aan familieleden of aan mensen die ze wilden belonen. Vaak moesten de ontvangers dan nog wel zelf die portretjes tot een sieraad laten maken! Dat gebeurde ook met souvenirs: in Italië kon je je portretje als camee laten snijden, en thuis liet je dat dan door een juwelier in een mooi montuur zetten.  Miniatuurportretjes werden dus ook wel als aandenken uitgedeeld of  in opdracht gemaakt. Maar hoe weet je nou wie het voorstelt? Van vorsten, edelen en bijvoorbeeld beroemde dichters of filosofen is dat dus nog wel na te gaan, maar van alledaagse mensen?  Er zijn natuurlijk genoeg mythologische figuren geportretteerd, of wel héél bijzonder mooie dames. Bovendien werden dergelijke portretjes ook wel meegenomen als souvenir, te herkennen aan bijvoorbeeld de klederdracht. Het helpt natuurlijk als een miniatuurportretje is ondertekend door de maker, of als er op de achterkant van het portretje of de montuur een datum is aangebracht. Maar het blijft gissen: is het een aandenken, of is het alleen een mooi plaatje?

Bloedkoraal

27/08/2016

Aan bloedkoraal werd eeuwen lang magische eigenschappen toebedeeld. De Romeinen dachten dat bloedkoraal het kwaad kon keren en dat het een geneeskrachtige werking had. Ook kinderen moest het bescherming bieden tegen kwade invloeden. Nu nog is op internet te vinden dat bloedkoraal helpt bij bloedarmoede, hoge bloeddruk, ijzertekort, steenpuisten en bij het krijgen van tanden bij babies en kinderen. De steen werkt bloedstelpend, bevordert borstvoeding en heeft een positieve invloed op de benen”. Koralen komen in diverse soorten en kleuren voor, maar het meest bekend en gewild is het bloedkoraal, dat in de zee groeit.

De kleur kan per vindplaats erg variëren en is niet altijd egaal. Kenners verdelen de kleur in tien kleurgroepen: het begint bij wit en eindigt bij rood. Tussenliggende nuances zijn bijvoorbeeld vleeskleur, roze, rood en bruinrood. Er kunnen ook witte of lichte strepen of vlekken in het koraal voorkomen.

Bloedkoraal  werd heel vaak in streeksieraden gebruikt en al sinds de 16de eeuw in Nederland gedragen. Vooral in de 18de eeuw komt het veel in boedelbeschrijvingen voor. Niet alleen op het platteland, maar ook in de stad. In de 19de eeuw, rond 1860-70, werd het chiquer om granaat te dragen en raakte bloedkoraal in sommige delen van Nederland als onderdeel van een streeksieraad uit de mode. Bloedkoraal werd vooral gebruikt als kraal, maar ook cabochon (gladgepolijst, bol)  gezet in ringen, of als camee uitgesneden.

Omdat er een grote vraag naar bloedkoraal was, is er veel nagemaakt. Niet om te bedriegen, maar om het betaalbaar te houden. Daarom werden imitatie bloedkoralen kralen ook wel “sociale kralen”genoemd. Imitatie bloedkoraal werd vaak bij werkkleding gedragen, omdat men zuinig was op het echte bloedkoraal dat immers  kostbaar was. Glasimitaties kwamen net als “vals” granaat uit Bohemen.  Imitaties zijn onder meer gemaakt van kunststof, glas, palm- of steennoot, kunsthoorn, celluloid, been en witte koraal.  Imitaties hebben vaak een felle kleur, de gaten in de kralen zijn soms erg groot, alle kralen zijn precies even groot, het gewicht is veel minder en bij sommige kunsthoorn kralen zie je na een tijdje craquelé ontstaan.

In het boek “Van de goudsmid” van P.J. Minderhoud staan allerlei wetenswaardigheden over de historie en de ontwikkeling van Zeeuwse en andere streeksieraden. Er is ook veel informatie in te vinden over bloedkoraal.  Bovenstaande kennis over bloedkoraal heb ik onder meer uit dat boek.  Echt de moeite waard om eens in te kijken.

Rozen en andere bloemen

18/07/2016

Op Bonbijou worden de komende tijd vooral sieraden met rozen en/of andere bloemen aangeboden. De roos is in de eerste plaats voor ons het symbool van de liefde. Maar het kan ook om vriendschap gaan. De betekenis hangt nauw samen met de kleur:

  • Rode roos – liefde
  • Roze roos – waardering, blijdschap, vriendschap en eerste liefde. Ook: ‘ik ben nog voorzichtig’
  • Witte roos – zuiverheid, onschuld
  • Oranje roos – passionele liefde
  • Witte en rode roos samen – eenheid, verbondenheid
  • Witte rozen in de knop – ‘Je bent te jong voor de liefde’

Sieraden met  duidelijk herkenbare bloemen, maar ook fruit, waren populair tijdens een groot deel van de 19de eeuw. Dat kwam door de grote belangstelling voor plantkunde en de invloed van romantische dichters. Er werden ook bloembroches gemaakt met diamanten, waarbij de bloemen op een verend steeltje werden gezet. Als de drager bewoog, bewoog de bloem mee: bij kaarslicht werd daardoor de schittering nog groter.  Er waren zelfs broches  waarvan de bloemtakken los konden worden gemaakt en op die manier gebruikt konden worden als aparte sieraden voor in het haar.

In diezelfde tijd werden bepaalde bloemen gebruikt om liefde en vriendschap uit te drukken. De kleuren in de natuur werden geëvenaard door gekleurde edelstenen, en zo ontstond er een ‘taal der bloemen’. Niet alleen had de bloem zelf een betekenis, ook de kleur van de gebruikte edelstenen waren vol betekenis.

Die bloemensymboliek ging op een gegeven moment zo ver dat iedere bloem en ieder kruid een betekenis had.  Die bloembetekenissen werden gebruikt in de “Floriography”  zoals de Engelsen het noemden. Die bloemenboodschappen werden vooral gebruikt om er wat intiemere gevoelens mee door te geven. En als je gevoelens voor de ander zich niet in één woord lieten vangen, kon je zelfs een “briefje”sturen door een boeket samen te stellen – in Engeland “tussie-mussies” genaamd. Naar het schijnt was de floriografie een uitstekend hulpmiddel in tijden dat openlijk flirten niet toegestaan of in ieder geval in hogere kringen niet beleefd was: de grote bloeitijd ervan ligt dan ook in de victoriaanse negentiende eeuw.

bronnen: www.onzetaal.nl en de site van het Victoria en Albert museum

Volgende pagina »